Στο παρακάτω κείμενο καταγράφεται δημόσια τοποθέτηση του πρώην Δημάρχου Χίου Σταμάτη Κάρμαντζη προς τον νυν Δήμαρχο Χίου Ιωάννη Μαλαφή, με επίκεντρο το οξύ πρόβλημα της αστικής και υπεραστικής συγκοινωνίας στο νησί.
Η παρέμβαση αφορά την κατάθεση αναλυτικής και επείγουσας πρότασης για τη διάσωση των δημόσιων συγκοινωνιών της Χίου, εν μέσω προειδοποιήσεων για επικείμενο συγκοινωνιακό αποκλεισμό, καθώς τόσο το υπεραστικό όσο και το αστικό δίκτυο αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λειτουργίας.
Ο πρώην δήμαρχος επισημαίνει την ανάγκη άμεσης πολιτικής και θεσμικής αντίδρασης, ώστε να αποφευχθεί η απομόνωση χωριών και η συνολική επιδείνωση της καθημερινότητας κατοίκων και επισκεπτών, ιδιαίτερα ενόψει της τουριστικής περιόδου.
«Σε 26 μέρες η Χίος μένει, μετά την υπεραστική & χωρίς αστική συγκοινωνία! Η Δημοτική Αρχή αγνοεί προκλητικά την έτοιμη πρόταση που τους κατέθεσα. Η σιωπή σας είναι ενοχή. Φτάνει η ανικανότητα, δώστε λύση τώρα!»
Αυτό κατετέθει στις 25-Μαΐου-2926 χωρίς να έχει υπάρξει η παραμικρή αντίδραση μέχρι και σήμερα.
ΕΠΙΣΗΜΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΣ: Το Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Χίου
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ: Γραφείο Δημάρχου Χίου – Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου
ΘΕΜΑ: Επείγουσα Πρόταση Διάσωσης των Δημόσιων Συγκοινωνιών Χίου, Άμεσης Σύνδεσης των Χωριών και Αποτροπής Συγκοινωνιακού Αποκλεισμού
1. Εισαγωγή – Το Κατεπείγον του Προβλήματος
Η Χίος βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης συγκοινωνιακής ανάγκης. Το Υπεραστικό ΚΤΕΛ έχει αναστείλει τη λειτουργία του εδώ και ένα έτος, αφήνοντας τα χωριά του νησιού μας σε πλήρη απομόνωση.
Παράλληλα, το Αστικό ΚΤΕΛ έχει ανακοινώσει επίσημα τη διακοπή των δρομολογίων του στις 30 Ιουνίου 2026.
Η εξέλιξη αυτή απειλεί να αφήσει ολόκληρο το νησί χωρίς καμία δημόσια συγκοινωνία στην αιχμή της τουριστικής περιόδου.
Η παράταξη «Σύμπραξη Δημιουργίας για τη Νέα Χίο» καταθέτει την παρούσα ολοκληρωμένη πρόταση, η οποία προσφέρει έναν απόλυτα σύννομο, εφικτό και άμεσο τρόπο ώστε εντός 30 ημερών να διασωθεί η αστική συγκοινωνία και, ταυτόχρονα, να επεκταθεί η εξυπηρέτηση στα χωριά που στερούνται υπεραστικής συγκοινωνίας.
2. Ο Σύννομος και Άμεσος Μηχανισμός (Υλοποίηση εντός 30 ημερών)
Για την άμεση αντιμετώπιση της κρίσης, ο Δήμος Χίου οφείλει να ενεργοποιήσει τις εξαιρετικές διαδικασίες που προβλέπει ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός (ΕΚ) 1370/2007 (Άρθρο 5, παράγραφος 5) περί «επείγουσας παρέμβασης σε περίπτωση διακοπής υπηρεσιών»:
- Έκτακτη Απευθείας Ανάθεση (ΣΠΔΥ): Ο Δήμος προχωρά σε κατεπείγουσα απευθείας ανάθεση Σύμβασης Παροχής Δημόσιας Υπηρεσίας (ΣΠΔΥ) στο Αστικό ΚΤΕΛ Χίου για μέγιστη διάρκεια 2 ετών.
- Σύννομη Επέκταση Έργου στα Χωριά: Καθώς το Υπεραστικό ΚΤΕΛ έχει παύσει το έργο του, ο Δήμος Χίου, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, έχει το δικαίωμα να χαρακτηρίσει τις πρώην υπεραστικές γραμμές των χωριών ως «γραμμές κοινωνικής αναγκαιότητας».
Με τον τρόπο αυτό, αναθέτει νομίμως στο Αστικό ΚΤΕΛ την υποχρέωση να εκτελεί δρομολόγια και προς την ύπαιθρο της Χίου, ενοποιώντας το συγκοινωνιακό δίκτυο κάτω από έναν ενιαίο φορέα λειτουργίας. - Οικονομική Κάλυψη μέσω Αναμόρφωσης Προϋπολογισμού: Η χρηματοδότηση της σύμβασης για την κάλυψη των ελλειμμάτων (αστικών και επαρχιακών γραμμών) θα εξασφαλιστεί άμεσα με αναμόρφωση του τρέχοντος προϋπολογισμού του Δήμου, μέσω ιδίων πόρων ή με διεκδίκηση έκτακτης επιχορήγησης από τα Υπουργεία Εσωτερικών και Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής.
3. Τεχνική Διάρθρωση του Νέου Ενιαίου Δικτύου
Για την άμεση εφαρμογή, το δίκτυο χωρίζεται σε δύο ζώνες υπό την ευθύνη του Αστικού ΚΤΕΛ:
- Αστική Ζώνη (Πόλη & Προάστια): Διατήρηση και εξορθολογισμός των υφιστάμενων γραμμών με έμφαση στη διασύνδεση των πυλών εισόδου (Λιμάνι, Αεροδρόμιο), του Νοσοκομείου και των εκπαιδευτικών/διοικητικών κέντρων.
- Επαρχιακή Ζώνη (Βόρεια & Νότια Χίος): Άμεση επαναφορά των δρομολογίων που διέκοψε το Υπεραστικό ΚΤΕΛ για την εξυπηρέτηση των κατοίκων και των επισκεπτών.
4. Βασικοί Όροι και Διασφαλίσεις της Σύμβασης
Η σύμβαση θα θωρακίσει το δημόσιο συμφέρον και τα οικονομικά του Δήμου με τις εξής ρήτρες:
- Καθορισμός Ελάχιστου Δικτύου: Το Αστικό ΚΤΕΛ υποχρεούται να εκτελεί το συμφωνημένο πρόγραμμα δρομολογίων, διασφαλίζοντας την καθημερινή σύνδεση της πόλης και των απομακρυσμένων χωριών.
- Μηχανισμός Αποζημίωσης Βάσει Κόστους: Η αποζημίωση θα ισούται αυστηρά με το Πραγματικό Λειτουργικό Κόστος (καύσιμα, μισθοδοσία, ασφάλειες) συν ένα Λογικό Κέρδος (έως 5%), μείον τα Έσοδα από τα εισιτήρια.
- Απαγόρευση Υπεραποζημίωσης: Εισάγεται υποχρεωτικός τριμηνιαίος λογιστικός έλεγχος. Οποιοδήποτε πλεόνασμα προκύψει από αυξημένη επιβατική κίνηση θα επιστρέφεται αμέσως στα ταμεία του Δήμου.
5. Μεσοπρόθεσμος Σχεδιασμός: Εκσυγχρονισμός Στόλου (Μέσω ΕΣΠΑ)
Παράλληλα με την έκτακτη οικονομική στήριξη, ο Δήμος πρέπει να μειώσει το κόστος των δρομολογίων προς τα χωριά, όπου η χρήση μεγάλων λεωφορείων είναι ασύμφορη:
- Υποβολή Πρότασης στο ΕΣΠΑ / Πράσινο Ταμείο: Άμεση έναρξη διαδικασίας για την προμήθεια ιδιόκτητων, ευέλικτων μικρών λεωφορείων (Mini-Buses) χαμηλών ρύπων από τον Δήμο.
- Χρησιδάνειο Οχημάτων: Τα mini-bus αυτά θα παραχωρηθούν κατά χρήση στο ΚΤΕΛ αποκλειστικά για τις γραμμές των χωριών. Έτσι, μειώνεται δραστικά το κόστος καυσίμων και συντήρησης, καθιστώντας τη συγκοινωνία της υπαίθρου μόνιμα βιώσιμη.
- Εναρμόνιση με το ΣΒΑΚ: Η κίνηση αυτή θα ενταχθεί στο Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) του Δήμου για να εξασφαλίσει ταχεία ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
6. Συμπέρασμα – Αίτημα
Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Η απομόνωση των χωριών μας επί ένα έτος και το επαπειλούμενο κλείσιμο του Αστικού ΚΤΕΛ στις 30 Ιουνίου επιβάλλουν άμεση πολιτική δράση.
Καλούμε τη Δημοτική Αρχή να εισαγάγει το θέμα ως κατεπείγον στην αμέσως επόμενη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ώστε να ληφθεί η απόφαση για την έκτακτη σύμβαση και να αποφευχθεί ο ολικός συγκοινωνιακός αποκλεισμός του νησιού μας.
Για τη Σύμπραξη Δημιουργίας για τη Νέα Χίο
Σταμάτης Κάρμαντζης
